Dziś: poniedziałek,
19 kwietnia 2021 roku.
Pismo społeczne, ekonomiczne i literackie
Rodacy
Polacy Światu

Był pionierem żeglugi podwodnej i lotnictwa. Zaprojektował pierwszy na świecie okręt podwodny, najpierw z napędem nożnym, a później elektrycznym. Wynalazł peryskop i stworzył pierwsze modele wyrzutni torpedowych. W dziedzinie lotnictwa jest autorem teorii napędów śmigłowych.

Był 23 czerwca 1880 roku kiedy rosyjscy notable, z carem Aleksandrem II i jego małżonką na czele, przybyli na specjalny pokaz naukowy. Pokaz o tyle nietypowy, że odbywał się na środku Srebrnego Jeziora w Gatczynie. Tamtejsze wody znane były z wyjątkowej przezroczystości, toteż widzowie siedzieli na łódkach, a kilka metrów pod taflą wody pływał podwodny okręt,...

 
Spisy ludności…


Paul Klimek – prezes Polish Heritage of Otago and Southland w Dunedin

Nasi emigranci, którzy w XIX wieku zjawili się w Nowej Zelandii, bardzo rzadko uważani byli za Polaków. Nie mieli przecież ani polskich paszportów, ani żadnych innych oficjalnych polskich dokumentów. Legitymowali się dokumentami krajów zaborczych, a więc głównie Prus i za takich zazwyczaj byli uważani.

Nie łatwo jest dziś dokładnie określić liczbę polskich emigrantów z tego okresu. Spis ludności przeprowadzony w Nowej Zelandii w roku 1874 wykazał liczbę zaledwie 60...

 
Rodacy


Janusz Zalewski, prezes Kanadyjskiego Towarzystwa Dziedzictwa Polskiego (fot. archiwum) 

O Kanadyjskim Towarzystwie Dziedzictwa Polskiego w Edmonton w Alberci - rozmawiamy z jego prezesem Januszem Zalewskim

- Wasze Towarzystwo powstało we wrześniu 2017 roku…        

- … zostaliśmy zarejestrowani 21 września 2017 roku, zgodnie z Alberta Society Act, Canadian Polish Legacy Society.

- Jakie cele stawia sobie Kanadyjskie Towarzystwa Dziedzictwa...

 
POLACY ŚWIATU


NAPOLEON CYBULSKI
Urodz. 14.09.1854 r. w Krzywonosach (Wileńszczyzna) – zm. 26.04.1919 r. w Krakowie.

Fizjolog, odkrywca adrenaliny, wynalazca fotohemotachometru i mikrokalorymetru, jeden z twórców endokrynologii, pionier elektroencefalografii, publicysta i społecznik.

Edukacja

Po ukończeniu gimnazjum w Mińsku podejmuje studia w Akademii Wojskowo-Medycznej w Petersburgu. W 1880 roku uzyskuje, nawiasem...

 
POLACY ŚWIATU


Henryk Hryniewski urodz. w 1869 w Kutaisi – zm. zamordowany przez NKWD w roku 1938

Malarz, architekt, grafik, profesor rysunku tbiliskiej ASP, działacz społeczny, badacz architektury Gruzji.

Syn polskiego zesłańca. Po śmierci ojca wyjeżdża z matką do Włoch. Szkołę średnią i Akademię Sztuk Pięknych kończy we Florencji. Dodatkowo w niemieckim Karlsruhe przez dwa lata studiuje architekturę. W roku 1898 na stałe osiada w...

 
Nasi za oceanem


Redaktor Janusz Szlechta

Z redaktorem Januszem Szlechtą, dziennikarzem „Nowego Dziennika” w USA rozmawia Leszek Wątróbski.

Mieszkasz w Stanach Zjednoczonych już ćwierć wieku…

– Tak. Przyjechałem do USA w roku 1995. I prawie od razu trafiłem do redakcji „Nowego Dziennika” – najpoważniejszej wówczas polskiej gazety codziennej w Stanach. Dzisiaj jest to tygodnik, który walczy o przetrwanie.

Urodziłeś się blisko miejsca, gdzie żył i tworzył Jan Kochanowski, może stąd...

 
Rozmowa z Marią Krystyną Orłowicz prezesem Stowarzyszenia


Członkowie Stowarzyszenia podczas wyjazdu na Ukrainę (Lwów, budynek dawnego Teatru Polskiego)

Pani rodzina pochodziła z Kresów…

...– ze Stanisławowa. Ojciec był tam dyrektorem poczty, a matka historykiem, absolwentką uniwersytetu lwowskiego. Rodziców wygnali Sowieci z ich domu i miasta. Dali im jedną noc na pozbieranie się i spakowanie. Wieźli ich potem w otwartym wagonie przez 3 tygodnie do Przemyśla. To była późna jesień. Codziennie rano budzili się pod pierzyną śniegu....

 
Polacy Światu


Profesor Weigl w swoim laboratorium

„Walka z tyfusem plamistym nie wyglądała bardzo korzystnie tak długo, aż na widownię wstąpił znakomity badacz polski, profesor Rudolf Weigl” – stwierdził noblista Charles Nicolle. Kim był człowiek, który stworzył szczepionkę przeciwko tej groźnej chorobie – i ocalił miliony ludzi na całym świecie?

Przyszedł na świat 2 września 1883 roku w Przerowie na Morawach. Jego rodzice mieli austriacko-czeskie korzenie. Los zadecydował jednak, że Rudolf zostanie… Polakiem, choć po polsku zaczął mówić dopiero jako kilkulatek. Po śmierci ojca Weigla jego matka ponownie...

 
Koryfeusze nauki

110 lat temu, 13 kwietnia 1909 r., urodził się Stanisław Ulam polski i amerykański (obywatelstwo amerykańskie przyjął w 1943) matematyk, przedstawiciel lwowskiej szkoły matematycznej, współtwórca amerykańskiej bomby termojądrowej, miał swój udział w wysłaniu człowieka na Księżyc.

Pochodził z dość zamożnej rodziny lwowskiej. Jego dziadek był architektem, który miał swój udział w budowie Politechniki Lwowskiej, ojciec z kolei był cenionym adwokatem. Już jako kilkuletnie dziecko zainteresował się astronomią. Niepospolite zdolności i zainteresowania przejawiał od początku. Jeszcze przed szkołą średnią samodzielnie odkrył sposób rozwiązywania...

 
Oświata polonijna


Szkoła polska w Atenach im. Z. Mineyki

Szkoła przy ul Navarinou 19 (w dzielnicy Holargos) nie przypomina z wyglądu polskich szkół. Spełnia jednak z pewnością swoją rolę. Jej obecny budynek położony jest u podnóża niewielkiego wzniesienia. Zbudowano go w kształcie litery L, otoczono zielenią i dużym dziedzińcem oraz obiektami sportowymi. Oficjalna nazwa placówki to Zespół Szkół im. Zygmunta Mineyki przy Ambasadzie RP w Atenach.

Na początku lat osiemdziesiątych XX wieku do Grecji zaczęli napływać polscy emigranci. Już wówczas pojawił się projekt założenia szkoły dla ich dzieci. W roku...

 
Rozmowa z Kateryną Zavizhenets, prezem Stowarzyszenia „Mi - Gracja“


Członkowie  „Mi-Gracji” w czasie jednego z tegorocznych spotkań    

- Skąd wzięła się nazwa Waszego Stowarzyszenia?

- Długo się nad tym zastanawialiśmy. Były też i inne propozycje. Zdecydowaliśmy się np. na „Tolerado“, ale okazało się, że takie stowarzyszenie już istnieje. Nam chodziło o akceptację, tolerancję, wzajemne szanowanie się i wreszcie o samą migrację. O ludzi pochodzących z migracji i emigracji. Na początku były wśród nas tylko same kobiety. Zaczęłyśmy więc tworzyć stowarzyszenie z gracją i migracją w...

 
Rozmowa ze współprzewodniczącym - Alesiem Zarembiukiem


Aleś Zarembiuk

- „Białoruski Dom” powstał po wydarzeniach z 19 grudnia 2010 roku...

-... tak, kiedy to tysiące Białorusinów wyszło na ulice Mińska, aby zaprotestować przeciwko fałszerstwom wyborczym w swoim kraju. Demonstrację brutalnie rozpędzono, a wielu jej uczestników, w tym niezależni kandydaci na prezydenta, trafiło do więzień. Przedstawiciele dwóch białoruskich ruchów demokratycznych: Ruchu „O Wolność” i Europejskiej Białorusi, którzy w wyniku prześladowań z przyczyn politycznych przyjechali do Polski,...

 
Dialog ekumeniczny Kościoła


Katedra greckokatolicka w Przemyślu pw. św. Jana Chrzciciela

Rozmowa z ks. abp Eugeniuszem Popowiczem, ordynariuszem greckokatolickiej diecezji przemysko-warszawskiej

Dla mieszkających w Polsce Grekokatolików
Kościół jest miejscem zachowania tożsamości

- Kościół Greckokatolicki jest jednym z 22 Wschodnich Kościołów Katolickich...

-... które wraz z Kościołem Rzymskokatolickim tworzą jeden Powszechny Apostolski Kościół Katolicki. Nasz Kościół należy więc do...

 
Rozmowa z Wojciechem Długoborskim, prezesem Zarządu Unii Miasteczek Polskich


Wojciech Długoborski, prezes Zarządu Unii Miasteczek Polskich
(fot. Leszek Wątróbski)

- Samorząd terytorialny odrodził się w Polsce w roku 1990...

- Wtedy to też powstała potrzeba łączenia się różnych kategorii gmin w stowarzyszenia bądź fundacje. Reaktywowany został Związek Miast Polskich, powstały Unia Metropolii Polskich, Związek Gmin Wiejskich RP i nasza Unia Miasteczek Polskich jako ogólnopolskie reprezentacje miast i gmin. Tworzyły się wtedy także organizmy o znaczeniu...

 
Warto zwiedzić


Klasztor Metamorfozy (Duży Meteor)

Meteory stanowią nadal jedno z najatrakcyjniejszych miejsc dla turystów odwiedzających Grecję. Położone są na północno-zachodnim krańcu równiny tesalijskiej, w okolicy miasta Kalambaka, około 200 km na południowy-wschód od Tessalonik, w masywie skał z piaskowca. Ich nazwa pochodzi od greckiego słowa metéoros - wzniesiony w górę; będący wysoko w powietrzu. Pierwsze wspólnoty zakonne pojawiły się tam pod koniec X wieku. Mnisi mieszkali wówczas w jaskiniach i pustelniach.

W średniowieczu, na szczytach tych skał, zbudowane zostały klasztory. Materiały na...

 
Rozmowa z wiceprezesem PMS - Teresą Kryszyń


Teresa Kryszyń, wiceprezes PMS na Białorusi

- Pierwsze Koło Polskiej Macierzy Szkolnej w Grodnie powstało dokładnie 100 lat temu...

 ...kiedy odradzała się polska państwowość. Na czele koła PMS stanął ks. kanonik Antoni Kuryłłowicz, proboszcz tutejszego kościoła bernardyńskiego (dziś kościół seminaryjny). Jednocześnie zaczęły też powstawać nowe komórki Macierzy w różnych miejscowościach, tak aby krzewić naukę języka polskiego w całym niepodległym kraju.  

Warto pamiętać, że Polska Macierz Szkolna zostało powołana w roku...

 
Lato 2018


Wagonik kolejki na Gubałówkę

Polskie góry, a szczególnie Tatry, to jedno z ciekawszych i piękniejszych miejsc letniego wypoczynku. Dodatkową ich atrakcją są tamtejsze koleje linowe, z najstarszą na Kasprowy Wierch zbudowaną w latach 1935-1936.

   Kolej linowa na Kasprowy Wierch była pierwszą w pierwszą w Polsce. Jako druga powstała kolej linowo terenowa na Górę Parkową w Krynicy, zbudowana w roku 1937 na zlecenie Ligi Popierania. Zachęcona powodzeniem tej inwestycji Liga podjęła też budowę kolejki na zakopiańską Gubałówkę, zakończoną w grudnia 1938 roku, po zaledwie 168 dniach. W tym...

 
Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України