Dziś: niedziela,
27 września 2020 roku.
Przegląd do nr 624 – wrzesień 2020 r.
Rozmaitości

Niedaleko Wawelu Kamil Walicki wyłowił z Wisły gigantycznego suma o długości 215 centymetrów i wadze ponad 70 kilogramów. Sum po pomiarach został wypuszczony z powrotem do Wisły.

- Takie ryby - jak zaznaczył zapalony krakowski wędkarz - trzeba traktować jak pomniki przyrody. Co prawda prawo ich nie chroni, ale nowoczesne wędkarstwo polega na tym, żeby nie wyrządzać niepotrzebnej...

 

Współczesne nowoczesne kobiety w coraz większym stopniu wpływają na zmiany językowe. Określenia zawodów uniwersalnych, wykonywanych zarówno przez mężczyzn jak i kobiety, zaczyna się zmieniać.

Kiedyś pani psycholog, dziś to pani psycholożka, kiedyś pani profesor dziś pani profesorka i tak można przykładów mnożyć. Dodawanie końcówek „żka” do określania zawodów staje się czymś normalnym. Rozróżnianie płci na zasadzie panie posłanki, panowie posłowie służące do określenia sprawowanej funkcji jest normą. Polki i Polacy dziś takie zwroty stają się obowiązująca normą. A to wszystko wpływa na to, że język cały czas...

 
Wzbogacajmy zasób słów

Celebryta nie jest gwiazdą, ani nawet sezonową gwiazdką, choć ma w tym kierunku aspiracje, nie jest i raczej nigdy nie będzie uznawanym i nagradzanym artystą. Nie jest również autorytetem w żadnej dziedzinie (choć w kilku chciałby), nawet nie ma szansy, by stać się idolem. Kim więc jest celebryta?

Samo słowo „celebryta” nie ma nic wspólnego z polskim słowem „celebrować”, które według Słownika Języka Polskiego oznacza „zachowywać się ze szczególną powagą, robić coś z namaszczeniem, uroczyście” i pochodzi od łacińskiego słowa celebrare oznaczającego „przychodzić tłumnie”. O tu już jesteśmy bliżej naszych celebrytów,...

 
Niezwykłe zdjęcia


Napoleon
(fot: Bas Uterwijk)

 Wyjątkowo realistyczny portret Napoleona opublikował w sieci holenderski fotograf Bas Uterwijk. Artysta do stworzenia niezwykłego dzieła wykorzystał algorytmy sztucznej inteligencji.

Uterwijk zaczął eksperymentować z obrazowaniem przy użyciu generatywnych przeciwstawnych sieci neuronowych, ponieważ uważa, że ​​pewnego dnia sieć neuronowa stanie się „następcą...

 

Lato w zenicie. Nadrabiamy roczny niedobór ciepła Aczkolwiek pojawiły się już też MESZKI - małe uciążliwe muszki, które atakują nas od rana do zmroku na plaży, w ogrodzie czy nawet w domu.

Lekarstwem jest tani, a jednocześnie zaskakująco skuteczny środek (szczególnie dla rybaków) jest wanilina! Możesz pudrować otwarte obszary ciała waniliną, sporządzić wodny roztwór do nawilżenia skóry i ubrań, wymieszać z kremem dla niemowląt. Swędzenie zaś można złagodzić, stosując na miejsca ukąszeń okłady z sody.

Okres ten, to również czas inwazji MOLI.  Jest na nie sposób. –

Mieszankę cynamonu, goździków i ziela angielskiego umieść w małych, przewiewnych torebkach i zawieś je w szafach lub włóż do szuflad.  Jeśli problem moli jest bardzo duży, możesz wstawić do szafy szklankę zagotowanego octu. Wystarczy kilkanaście minut (dla...

 

Z miast obwodowych zachodniej Ukrainy tylko Lwów i Łuck nie zmieniały w toku dziejów nazw: ich nazwy w różnych językach są ścisłymi odpowiednikami fonetycznymi (choć tradycyjna niemiecka nazwa Lwowa, Lemberg, jest mocno zniekształconym tłumaczeniem łacińskiego Leopolis, co na polski przekłada się jako Lwigród).

Stanisławów, po niemiecku Stanislau, został przemianowany przez władze sowieckie na Iwano-Frankiwsk (po rosyjsku i polsku Iwano-Frankowsk) na cześć wybitnego ukraińskiego poety i działacza społecznego, Iwana Franki; w potocznym użytku nazwa ta jest zazwyczaj skracana do postaci Frankiwsk; rzadziej można spotkać formę Stanisław, urobioną od urzędowej nazwy niemieckiej.

Także nazwa Tarnopola została zmieniona: wprowadzona forma Ternopil (zamiast prawidłowej ukrainizacji Tarnopil) miała uzasadnić wywód nazwy od pola cierni (ternowe pole), wbrew historycznemu znaczeniu miasto (polis)...

 

Lato w zenicie. Nadrabiamy roczny niedobór ciepła Aczkolwiek pojawiły się już też MESZKI - małe uciążliwe muszki, które atakują nas od rana do zmroku na plaży, w ogrodzie czy nawet w domu.

Lekarstwem jest tani, a jednocześnie zaskakująco skuteczny środek (szczególnie dla rybaków) jest wanilina! Możesz pudrować otwarte obszary ciała waniliną, sporządzić wodny roztwór do nawilżenia skóry i ubrań, wymieszać z kremem dla niemowląt. Swędzenie zaś można złagodzić, stosując na miejsca ukąszeń okłady z sody.

Okres ten, to również czas inwazji MOLI.  Jest na nie sposób. –

Mieszankę cynamonu, goździków i ziela angielskiego umieść w małych, przewiewnych torebkach i zawieś je w szafach lub włóż do szuflad.  Jeśli problem moli jest bardzo duży, możesz wstawić do szafy szklankę zagotowanego octu. Wystarczy kilkanaście minut (dla...

 

Borówka amerykańska staje się w Polsce coraz bardziej Polska. Historia upraw borówki amerykańskiej w Polsce rozpoczyna się w drugiej połowie lat XX, gdy do zaczęto ją  sprowadzać na większą skalę. Obecnie powierzchnia jej uprawy w wynosi już około 5,5 tys. hektarów.

Bez nawodnienia plantacji ani rusz. Tak jak i bez pracowników sezonowych – w większości z Ukrainy. Większość owoców trafia na eksport. W skali światowej Polska jest szóstym producentem amerykańskich...

 

Od stycznia do czerwca br. dla Ukraińców chcących podjąć pracę w Polsce przyznano ponad 270 tys. wiz. Rok temu w tym samym czasie ta liczba była niemal dwukrotnie większa – wynika z danych Ministerstwa Spraw Zagranicznych, na które powołuje się Ukrainian National News Agency.

Taki spadek to konsekwencja epidemii koronawirusa oraz utrudnień w ruchu granicznym i pracy urzędów. Eksperci Personnel Service wskazują jednak, że mniej wydanych wiz nie oznacza, że w Polsce jest o połowę mniej kadry ze Wschodu.

Zapisy tarczy antykryzysowej o przedłużeniu prawa pobytu na cały czas obowiązywania stanu epidemicznego i 30 dni po jego zakończeniu powodują, że spora część Ukraińców po prostu z Polski nie...

 

Kiedy (po zaniku pandemii) zawitacie do województwa warmińsko-mazurskiego, warto zwiedzić katedrę we Fromborku, która w 1994 roku została uznana za pomnik historii. To unikatowy przykład średniowiecznej warowni katedralnej, w której różnorodne formy architektury - o funkcjach sakralnych, obronnych, rezydencjonalnych i administracyjnych - połączone zostały w harmonijną całość.

Wrażenie robi nie tylko sam budynek, ale również malownicza okolica, w której jest położona katedra. Bliskość morza oraz zielone tereny typowe dla Warmii i Mazur od lat urzekają przybywających tutaj...

 

W latach 70. I 80. XX wieku barszcz Sosnowskiego uprawiano praktycznie w całej Polsce, jako roślinę pastewną. Po kilkunastu latach, ze względu na zmieniony smak mięsa i mleka, zaprzestano jego uprawy, ale nie przeprowadzono skutecznej likwidacji istniejących stanowisk tych roślin.

Zarówno barszcz Sosnowskiego, jak i blisko z nim spokrewniony barszcz Mantegazziego są nawet śmiertelnie niebezpieczne dla ludzi i zwierząt. Ich soki oraz wydzielane przez nie związki w postaci aerozoli, mogą powodować poważne oparzenia, a nawet zmiany w DNA...

 

Rzeźba Igora Mitoraja, przedstawiająca gigantyczną męska głowę, bez oczu, z zabandażowana twarzą, tulącą się do bruku na stałe wpisała się w krajobraz krakowskiego Rynku Głównego.

Jego niepełne postacie, fragmenty korpusów, głów przypominają rzeźby wykopane przez archeologów. Tym samym nawiązując do tradycji antycznych rozwijają opowieść o przemijaniu, odchodzeniu, kruchości i jednocześnie trwaniu, przetrwaniu i zachowaniu. Bandaże bywają też interpretowane jako rany i okaleczenia współczesnego człowieka – pustej skorupy pozbawionej miłości. Mitoraj był polskim rzeźbiarzem tworzącym poza granicami kraju. Rzeźbę tę, której wartość szacowana jest na kwotę...

 

ZAPACH RYB I CZOSNKU NA SKÓRZE

Każdy, kto miał do czynienia z siekaniem czosnku, cebuli lub filetowaniem ryb, wie, że wyeliminowanie tych przykrych zapachów ze skóry dłoni wcale nie jest łatwe. Jednak każdy metalowy przedmiot poradzi sobie z tym problemem. Po prostu potrzyj ręce o czajnik, rondelek lub metalową łyżkę.

ZMNIEJSZ OBCIĄŻENIE STÓP

Jeśli musisz spędzić kilka godzin w niewygodnych butach na wysokich obcasach, złącz i zaklej plastrem drugi i trzeci palec na każdej ze stóp. Znacznie zmniejszy to ich obciążenie.

ALTERNATYWNA LINIJKA

Jeśli pilnie potrzebujesz zmierzyć długość jakiegoś niezbyt dużego obiektu, linijkę możesz znaleźć w portfelu. Zapamiętaj tylko, że banknot wartości 20 hrywien ma długość 13 centymetrów, a szerokość 7...

 

Choć anomalie pogodowe stopniowo zaczynają wpisywać się w naszą codzienność, jednak tym, co przez dziesiątki lat jest w naszej pogodzie niezmienne, są przymrozki w połowie maja wynikające ze zmiany cyrkulacji powietrza nad Europą.

To, co naukowcy nazywają "zjawiskiem klimatycznym", rolnicy i sadownicy znają jako "zimną Zośkę" i "zimnych ogrodników". Pierwsza nazwa wzięła się od imienin Zofii obchodzonych 15 maja. Z kolei „zimny ogrodnicy” to nazwa, która nawiązuje do trzech dni, 12 maja, 13 maja i 14 maja, w które wypada wspomnienie trzech świętych, kolejno: św. Pankracego, św. Serwacego i św. Bonifacego.  A zatem „zimni ogrodnicy” to ostatni moment na przymrozki a zatem...

 

Murale, czyli wielkoformatowe malowidła ścienne, mają swoje korzenie w Meksyku, gdzie ozdabiano nimi w I połowie XX wieku budynki urzędowe. Pierwsze murale w Polsce powstawały już w czasach PRL, jednak ich funkcja była przede wszystkim reklamowa.

Dzisiejsze cechuje nie tylko inna jakość artystyczna, ale często i niebanalna treść.

Poniżej oryginalny trójwymiarowy mural na ścianie kamienicy na rogu ulic Śródka i Rynek Śródecki w Poznaniu przedstawiający charakterystyczną zabudowę w tej dzielnicy: spiętrzające się niewielkie, klimatyczne kamieniczki, piekarza, trębacza czy kota na dachu. Szkic obrazu stworzył prof....

 
Savoir-vivre

Koronawirus w krótkim czasie mocno przeformował naszą rzeczywistość. Raczej będziemy musieli się pogodzić i przenieść nasze tradycyjne powitania - uścisk dłoni - do lamusa.

Dłonie są siedliskiem wirusów i bakterii chorobotwórczych. Codziennie dotykają setek brudnych przedmiotów, a następnie – aż 90 razy dziennie! – twarzy, nosa i ust, skąd patogeny mają już prostą drogę do wnętrza organizmu.

Europejczycy podają sobie ręce na powitanie, w historycznym geście pokoju, świadczącym kiedyś prawdopodobnie o tym, że w prawej dłoni nie ukryli żadnej broni. Aczkolwiek gest ten może być skłonnością naturalną i tu należy się dopatrywać biologicznych korzeni naszych odruchów, gdyż gestem powitalnym człekokształtnych również jest uścisk dłoni. Koczkodany godzą się, trzymając się za ręce, szympansy - całując się w usta, a makaki ściskają się i...

 

1 kwietnia 1924 roku została wprowadzona w życie reforma walutowa; odpowiadał za nią ówczesny premier i minister skarbu, Władysław Grabski. To wtedy oficjalnym środkiem płatniczym w Polsce stał się złoty polski (od 1918 roku była nim marka polska, waluta obowiązująca także na terenie Królestwa Polskiego w czasie zaborów). Co ciekawe, decyzja o nazwaniu polskiej waluty złotym nie była wcale oczywista – rozważano także nazwy "lech" i "pol".

W 1950 roku przeprowadzono w Polsce reformę monetarną – potrzebne były nowe wzory pieniędzy. Z uwagi na ówczesną doktrynę socrealizmu nowe banknoty zaprojektowano właśnie w tej stylistyce. W kraju, który programowo miał cenić robotniczy...

 

Jeszcze przed inwazją koronawirusa 60 procent ankietowanych właścicieli psów przyznało, że regularnie całuje swojego pupila w pysk.

Komputery i Internet są coraz częściej (szczególnie w warunkach epidemii) niezbędnym narzędziem nauki, pracy, środkiem komunikacji i źródłem informacji oraz wiedzy, a także wymiany handlowej, rozrywki i uczestnictwa w kulturze. Dziś w Polsce wciąż jeszcze 16 proc. mieszkańców jest wykluczonych cyfrowo.

Mężczyźni nie są tacy od­ważni, jak mogłoby się wyda­wać. W każdym razie częściej, jak przyznają dentyści, mdleję przy zabiegu częściej niż kobiety. Najbardziej wrażliwi są mężczyźni w wieku do 25 lat. Starsi – łatwiej znoszą ból i widok dentystycznego wiertła.

Czarny kot przebiegający drogę w większości krajów jest uznawany za przepowiednię nieszczęścia. W Wielkiej Brytanii z kolei czarny kot traktowany jest jako symbol...

 

W Poznaniu znajduje się Zamek Cesarski (niem. Königliches Residenzschloß) jeden z najmłodszych zamków w Europie wybudowany w 1910 roku. Budowla ta powstała dla ostatniego cesarza niemieckiego i króla Prus Wilhelma II. Zaprojektował go Franz Schwechten, jednak cesarz osobiście ustalił szczegółowy plan swojej nowej...

 

& W latach 1079 - 1138 stolicą Polski był Płock, a od 1290 do 1296 - Poznań.

& W traktacie Ryskim kończącym wojnę polsko-bolszewicką, Rosjanie mieli wypłacić Polsce odszkodowanie o wartości 23 ton czystego złota. Niestety na obietnicach się skończyło.

& Podczas II wojny światowej zginęło ponad 16 % obywateli Polski.

& Polska zajmuje 18 miejsce w rankingu najpotężniejszych armii na świecie.

& Średnio Polak zużywa dziennie 250 litrów wody.

& 5 czerwca 1443 roku w okolicach Wrocławia ziemia zatrzęsła się z siłą około 6 stopni w skali Richtera. Podczas tego największego odnotowanego trzęsienia ziemi w Polsce zginęło 30...

 
Frazeologizmy polskie

Gutaperka to plastyczne tworzywo pochodzenia roślinnego, podobne do kauczuku. Jego nazwa pojawiała się w związkach frazeologicznych już w literaturze międzywojnia, np. u Gombrowicza w Ferdydurke: „(...) Syfon wystawił twarz i odwalił pierwszą minę tak gwałtownie, że i moja twarz skręciła się jak gutaperka”.

Gęba z gutaperki występuje w Jeziorze Bodeńskim Dygata (1946): „Myślałeś, że wojna daje ci urlop, że Los umieszcza cię pośród francuskich guwernantek i angielskich neptunów, ażebyś sobie jeszcze trochę wypoczął i modelował swoją błazeńską gębę z gutaperki, kłamiąc przed sobą samym, że walczysz o to, żeby była prawdziwa (...)”.

Z kontekstu można wnosić, że ktoś, kto ma gębę z gutaperki, jest pozbawiony charakteru, por. zwrot stracić twarz o znaczeniu ’stracić dobrą opinię, przestać być wiarygodnym’. Częściej mówi...

 


Niezwykły seans wody i światła, okraszony muzyką można podziwiać zawędrowawszy latem na Plac Litewski w Lublinie

Lublin to jedno z najstarszych polskich miast o niezwykle bogatej historii. Miasto obchodziło niedawno 700-lecie swojego istnienia. Jest to miejsce niezwykłe, wielokulturowe, posiadające wspaniałe festiwale i zabytki. To tutaj w 1569 roku zawarta została Unia Lubelska, którą ukazał na swoim Jan Matejko. Również w Lublinie swe wybitne dzieła tworzył Henryk Wieniawski, a do jednego z lubelskich gimnazjów uczęszczał Bolesław...

 

Według elektronicznego spisu ludności na dzień 1 grudnia 2019 r. ludność Ukrainy (bez Krymu i okupowanych części obwodu donieckiego i ługańskiego) wynosi 37 milionów 289 tysięcy.

Wśród nich jest 20,01 miliona kobiet i 17,28 miliona mężczyzn. Według spisu, dzieci poniżej 14 roku życia na Ukrainie stanowią 5,756 milionów, osoby w wieku od 15 do 24 lat - 3584 miliony, 25 do 54 lat - 16 458 milionów, 55 do 64 lat - 5243 milionów, 65 lat i starszych - 6.248 milionów.

W stolicy Ukrainy mieszka 3 miliony 700 tys....

 

„Z cicha pęk” – powiemy tak o kimś, kto nagle i niespodziewanie ujawnia swoje zdanie czy usposobienie. Frazeologizm ten użyty może być jedynie w znaczeniu „nagle, niespodziewanie”. Mamy też powiedzenie „cicha woda” odnoszące się do kogoś tylko z pozoru spokojnego. Pęk z kolei to inaczej „pęknięcie”. Z cicha pęk, czyli znienacka pękający.

„Dziesiąta woda po kisielu” – to inaczej bardzo daleki krewny. Wyobraźcie sobie naczynie, w którym znajdował się kisiel, a następnie przepłukanie go wodą 10 razy. Co zostanie z kisielu po dziewięciokrotnej zmianie wody? No właśnie. Trudno będzie w tej wodzie znaleźć choć odrobinę kwaskowego deseru. Co ciekawe, w „Panu Tadeuszu” mowa jest o tym, że Hrabia dla Horeszków był dziesiątą wodą po kisielu.

„Sam jak palec” – jak to? Przecież...

 

Wybudowany na mocy porozumień pokoju westfalskiego po wojnie trzydziestoletniej w 1648 roku. W wojnie tej protestanckie kraje Świętego Cesarstwa Rzymskiego (I Rzesza) wraz z licznymi protestanckimi koalicjantami, np. Czechami (a także m.in. katolicką Francją), walczyły z katolicką dynastią Habsburgów. Na mocy pokoju cesarz Ferdynand III Habsburg zezwolił na wybudowanie trzech Kościołów Pokoju na Dolnym Śląsku.

Jednym z nich stał się kościół pod wezwaniem Trójcy Świętej w Świdnicy - największa drewniana świątynia na świecie, wykonana techniką szachulcową wyłącznie z drewna i bez gwoździ. Dziś kościół jest uznawany za symbol polsko-niemieckiego pojednania.

Był...

 
1 | 2 |
Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України