Dziś: poniedziałek,
21 października 2019 roku.
Przegląd do nr 602 – październik 2019 r.
Rozmaitości

Geodeci polscy granitowym cokołem oznaczyli wyznaczony przez nich nowy geodezyjny środek Polski. Znajduje się on w miejscowości Nowa Wieś koło Kutna (woj. łódzkie), oddalonej o 16 km od uznawanego do tej pory za centralny punkt kraju Piątku.

Uznając przed 50 laty Piątek centralnym punktem kraju nie uwzględniono morskich wód wewnętrznych i terytorialnych, wyznaczających faktyczne granice kraju na...

 

& Wynalazcami kamizelki kuloodpornej byli Jan Szczepanik i Kazimierz Żegleń. Ich pomysł był prosty. Siłę kuli miały tłumić kolejne warstwy materiału. Jego wynalazek uratował życie królowi Hiszpanii Alfonsowi XIII w 1902 r., kiedy przygotowano na niego zamach. Wieść o tym przyniosła Szczepanikowi światowy rozgłos. Wynalazek przez kolejne lata już niezależnie od polskich wynalazków był stale ulepszany, by wytrzymywać siłę coraz doskonalszych pocisków.

& Znany polski kompozytor i pianista Józef Hofmann jest wynalazcą obecnych dziś w każdym samochodzie wycieraczek. Wynalazł on też spinacz biurowy, a inspiracją do tego wynalazku miał być podobno klucz wiolinowy

& Polak wynalazł także w 1853 r. lampę naftową. Był nim twórca przemysłu naftowego Ignacy Łukasiewicz. Szybko weszła do powszechnego...

 

Tak śpiewali powstańcy warszawscy mając na uwadze niezawodny, prosty, solidny opatentowany w 1932 r. polski pistolet samopowtarzalny Vis. Początkowo broń nosiła nazwę WiS (od nazwisk inżynierów P. Wilniewczyca i J. Skrzypińskiego), później przemianowano ją na Vis, od łacińskiego słowa oznaczającego siłę.

Jej zalety docenili nawet okupanci i pistolety były produkowane na potrzeby Wehrmachtu jako "Pistole 35 (p)". Jakość niemieckiego odpowiednika znacznie odbiegała jednak od polskiego pierwowzoru: potrzeby wykrwawiającej się armii III Rzeszy wymuszały uproszczenia konstrukcyjne przyspieszające produkcję. Jakość wyraźnie spadła po przeniesieniu produkcji z Radomia do Austrii. Niemcy wykonali 300 tys. visów.

To niejedyny...

 

Na lipę

Gościu, siadź pod mym liściem, a odpocznij sobie!
Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,
Choć się najwysszej wzbije, a proste promienie
Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.
Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,
Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.
Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły
Biorą miód, który potem szlachci pańskie stoły.
A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie.
Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.
Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mie pan tak kładzie
Jako szczep najpłodniejszy w hesperyskim sadzie.

Jan Kochanowski...

 

Polska przyroda jest niepowtarzalna i tak charakterystyczna, ze wielu wieszczów ujmowało jej typowe, porywające cechy w wierszach, albo tworzyło tło dla swoich epickich powieści.

Polska jest krajem, który w swoim ukształtowaniu terenu posiada prawie każdy rodzaj geologicznej formacji, poczynając od wysokich gór, jakimi są Tatry, poprzez wapienne Góry Świętokrzyskie, Wyżyny, kotliny, pojezierza czy dorzecza i rozlewiska po nadmorskie plaże.

Każdy region ma swoje własne specyficzne krajobrazy, może poszczycić się charakterystycznymi roślinami czy też ptactwem i zwierzyną.

W regionach południowych rozciągają się pasma górskie, począwszy od wysokich i...

 

Na wolności w Bieszczadach żyje dziś 551 żubrów. Ciąża u żubrów trwa 256 dni i co roku w przychodzi tu na świat od 40 do 60 cieląt. Żubry sprowadzono w Bieszczady w 1963 roku.

Niestety wyrządzają coraz więcej szkód w drzewostanach i uprawach rolnych i coraz częściej zapadają na choroby. Zdaniem specjalistów wskazana jest eliminacja słabych i zarażonych osobników. Choroby żubrów wynikają stąd, że krzyżują się one w obrębie zbyt małej populacji. Z tego powodu sprowadzono kilka zwierząt z ogrodów zoologicznych i wypuszczono, aby przyłączyły się do bieszczadzkich...

 
Krajobrazy - typowo polskie

Polska jako kraj rolniczy posiada ogromne areały terenów uprawnych stąd w polskim krajobrazie niezwykle charakterystyczne są duże przestrzenie nizin pocięte pasami pól, na których złoci się żyto, albo jarzy intensywną żółcią rzepak.

Często pole przecina miedza, na której stoi samotna grusza polna, znana też jako ulęgałka, czy wierzba biała. W Polsce uprawia się głównie warzywa, zboża, rzepak i czasami też słoneczniki czy kukurydzę, ale w polskich realiach, gdy stosowany jest płodozmian, nie są to wielohektarowe powierzchnie, ale raczej wąskie pasy, różniące się odcieniami zieleni, żółci, brązu czy fioletowego...

 

„Od kiedy przeszedłem na emeryturę kusiło mnie, żeby wyhodować jakąś własną, nieznaną dotąd odmianę owocu – opowiada pan Jan Stasiak z Aleksandrowa Łódzkiego. Postanowiłem skrzyżować zwykła poziomkę z białą porzeczką. Owoce z pokolenia na pokolenie stawały się coraz bielsze i coraz większe. Odznaczają się też niezwykłym aromatem i są niezwykle słodkie, a przede wszystkim bardzo wydajne, bo z jednego krzaczka zbierałem nawet do 60 sztuk w okresie od początku czerwca do pierwszych...

 

W Polsce jest 940 miast (według stanu na 1 stycznia 2019 r.).

Najmniej zaludnionym miastem Polski jest Opatowiec liczący 338 mieszkańców, najludniejsza zaś Warszawa ma około 5221 razy więcej mieszkańców.

Najmniejszą powierzchnię posiada Stawiszyn (0,99 km²) a największą Warszawa (517,24 km²). Liczba ludności przebywająca w granicach Warszawy w ciągu dnia szacowana jest na 2,41–2,46 mln. Najmniejszą gęstością zaludnienia charakteryzuje się Krynica Morska (12 osób/km²) a największą Legionowo (3996...

 

Staropolskie przysłowie mówi: „Lipcowe deszcze dla chłopa kleszcze”. Niestety w tym roku w czerwcu jest ich już mnóstwo. W Polsce ok. 30 proc. kleszczy to nosiciele groźnych chorób. Co począć, kiedy dostrzeżesz go na swym ciele?

Nie smaruj go żadnym masłem, benzyną, spirytusem, ponieważ generuje to mu wymioty i dużo jego śliny dostaje się do naszego organizmu, co wzmaga ryzyko zakażenia. Uchwyć go np. pęsetą, tuż przy skórze i ruchem lekko obrotowym energicznie pociągnij do góry. Rankę starannie zdezynfekuj i obserwuj. Jeśli w ciągu 1–5 tygodni pojawi się rumień natychmiast zgłoś się do lekarza!

Uwaga! W połowie czerwca w zachodniej części Niemiec pojawiły się kleszcze tropikalne. Prawdopodobnie trafiły do tej części Europy na ptasich grzbietach jeszcze przed zimą. Są większe od europejskich pajęczaków i, podobnie jak one, mogą...

 

Każdy wie, jak ważne jest zakrycie skóry ubraniem w słoneczny dzień. Jednak nie wszystkie ubrania mogą zapewnić wystarczającą ochronę. Na przykład biała bawełniana koszulka chroni przed promieniowaniem ultrafioletowym na poziomie tylko SPF 4 (współczynnik ochrony przeciwsłonecznej), choć dla ochrony potrzebujesz SPF 30.

Warto, zatem wybrać ciemniejsze kolory, ponieważ lepiej odbijają ultrafiolet. Białe ubrania nie pochłaniają promieniowania słonecznego, lecz je odbijają. Gorąco robi się nam nie tylko od promieniowania słonecznego, lecz również od ciepła produkowanego przez organizm. A białe ubrania kierują to ciepło... z powrotem na ciało. A zatem lepszym wyborem na upał są czarne ubrania - absorbują nie tylko promieniowanie słoneczne, ale i cieplne promieniowanie...

 

Najdłuższy most w Polsce, znajdujący się w Rozgartach pod Grudziądzem przecina rzekę Wisłę i mierzy dokładnie 1953,60 metrów. Konstrukcja wchodzi w skład autostrady A1, będącej jedyną Polską autostradą biegnącą z południa...

 

Gnieźnieńska archikatedra stanowi pomnik kultury polskiej o wielkiej wartości historycznej i artystycznej. Była ona miejscem koronacji pięciu pierwszych królów Polski. Od 1418 do 1992 r. arcybiskupi gnieźnieńscy piastowali godność prymasa Polski i powrócono do tego w 2009 r.

Prawdopodobnie już w IX wieku (około 100 lat przed przyjęciem chrztu przez Mieszka I) na Wzgórzu Lecha powstała najstarsza świątynia chrześcijańska (w miejscu kultu pogańskiego), której relikty odkryto w podziemiach obecnej katedry. Około 970 r. na miejscu tej świątyni Mieszko I wybudował drugi kościół, w którym złożono zwłoki jego żony – Dąbrówki, po czym wybudowano kolejny...

 
POLSKIE HITY EKSPORTOWE

Polskie autobusy i tramwaje jeżdżą już po ulicach i torach całej Europy. Największym eksporterem autobusów jest niemiecki MAN, tuż za nim plasuje się polski Solaris produkowany w Bolechowie pod Poznaniem. Dziś pojazdy tej marki można spotkać już w 32 krajach świata, w tym w Izraelu czy Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Solaris jest czołowym producentem w Europie w zakresie projektowania i budowy autobusów z napędem elektrycznym.

 Zagraniczne rynki kolejowe podbija też bydgoska Pesa. Tramwaje tej marki jeżdżą już po torach m.in. Bułgarii, Rumunii, Węgier czy Rosji, a pociągi zamówiły m.in. Czechy, Włochy i Niemcy.

W 2017 roku polska firma Pesa wygrała przetarg na...

 

Rosną polskie rezerwy złota. Narodowy Bank Polski w ubiegłym roku zwiększył ilość posiadanego złota o ok. 13 proc. Ale pomimo ostatnich zakupów, złoto wciąż stanowi niewielki udział w rezerwach Polski jest to zaledwie 3,8 proc. całej wartości rezerw. Średnio na świecie banki centralne przechowują około jednej dziesiątej swoich rezerw międzynarodowych w złocie. Jednak liczba ta jest bardzo różna: w rozwiniętych krajach Zachodu osiąga 65-75%, w Rosji - 18%, a w Chinach - tylko 2,4%.

Światowa Rada Złota podaje, że co piąty bank centralny na świecie w roku bieżącym zwiększy rezerwy złota, a nikt ich nie zmniejszy. W ubiegłym roku sprzedano okruchy - tylko pół tuzina ton. Australia i Niemcy stanowiły połowę sprzedaży - około 4 tony każda. A ukraińskie rezerwy złota straciły 1200 kg. Ciekawe, że polskie rezerwy przechowywane są głównie w Banku...

 

W zeszłym roku Stare Miasto w Zamościu otrzymało tytuł jednego z 7 Cudów Polski, a dużo wcześniej zostało wpisane na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To zasługa najpiękniejszego ratusza w Polsce, idealnie kwadratowego rynku z kamienicami ormiańskimi oraz niezwykłej katedry.

Ten XVI-wieczny ośrodek wyróżnia powiązanie różnych funkcji: zespołu miejskiego, rezydencji właściciela oraz...

 

W styczniu mamy komplet zimowych skrzydlatych gości a więc są gile, jemiołuszki, czeczotki, śnieguły, orzechówki, myszołowy włochate i inne. Wiele ptaków należących do gatunków występujących w Polsce zimą, takich jak szczygły, wrony, gawrony, kawki - przyleciało z północy i tu spędzą tę trudną dla nich porę roku.  

Zające, sarny, jelenie w czasie śnieżnej i mroźnej zimy zaczynają dotkliwie odczuwać zimno. Zwierzyna zużywa dużo czasu i wysiłku na zdobycie pożywienia. Zaczyna się okres głodowy i równocześnie okres wzmożonej działalności drapieżników i szkodników.

W styczniu można rozpocząć przycinanie żywopłotu, formowanie i cięcie żywotników i cisów. Pod koniec miesiąca bielimy pnie drzew owocowych, można również przyciąć gałęzie tych drzew, ale pod warunkiem, że nie ma dużych mrozów.

Duże ilości śniegu warto zgarniać z...

 

Projekt ustawy przygotowany przez Główny Urząd Statystyczny Polski zakłada przeprowadzenie w Polsce kolejnego narodowego spis powszechnego ludności i mieszkań w terminie od 1 września do 30 listopada 2021 roku.

Przeprowadzenie właściwego spisu poprzedzą dwa spisy próbne. Pierwszy odbędzie się w terminie od 1 do 31 sierpnia 2019 roku, drugi od 1 do 30 kwietnia 2020 roku. Spisy próbne odbędą się tylko w wybranych gminach.

Poprzedni narodowy spis powszechny ludności i mieszkań w Polsce był przeprowadzony od 1 kwietnia do 30 czerwca 2011 roku. Na podstawie przepisów Unii Europejskiej państwa członkowskie są zobowiązane do przeprowadzania narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań raz na 10...

 

W odrodzonej Rzeczpospolitej początkowo nowa polska waluta miała się nazywać „lech”, lub „pol”. Ostatecznie jednak 29 kwietnia 1924 roku decyzją Sejmu w ramach reformy pieniężnej przeprowadzonej przez ministra finansów Władysława Grabskiego wprowadzony został do obiegu „złoty”, który miał nawiązywać do waluty Królestwa Polskiego (regencyjnego).                                                     

Przy wymianie dawano 1 zł za 1,8 mln marek polskich. Złoty odpowiadał wartości 9/31 grama...

 

W Polsce średni czas dojazdu do pracy to 41 minut. Jest to rezultat zbliżony do średniej europejskiej, która wynosi 42 minut

Według statystyk dwóch na trzech Polaków korzysta na co dzień z samochodu. Część zmotoryzowanych podróżuje także transportem publicznym, a jego użytkownikami jest w sumie 40 proc. mieszkańców dużych miast.

W Warszawie najwięcej mieszkańców (47 proc.) korzysta z komunikacji zbiorowej.

Mieszkańcy stolicy jako jedyni w Polsce mogą poruszać się po swoim mieście metrem. Całkowita długość trakcji wynosi obecnie 29,2 km, natomiast w budowie jest kolejne 6,6 km.

Obie linie metra przewożą dziennie ponad 600 tys. pasażerów. To obecnie najszybszy i najbardziej ceniony sposób poruszania się po mieście. Świadczą o tym choćby wyższe ceny mieszkań zlokalizowanych w pobliżu stacji metra. W sumie Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie realizuje ok. 3...

 

„Pielgrzymy” – to niesamowite formy skalne znajdujące się na terenie gór Karkonosze. W okolicach Karpacza. Te położone na wysokości ponad 1200 m n.p.m. formacje skalne składają się z granitu, a ich wysokość dochodzi nawet do 25 metrów! Na powierzchni skał zaobserwować można ciekawe efekty działania wody, wiatru i zmian temperatury - tzw. kociołki wietrzeniowe. Dawniej uważano je za misy ofiarne służące pogańskim obrzędom. Stanowią dość dobry punkt widokowy, szczególnie na Śnieżkę - najwyższy szczyt w Karkonoszach (1602 m...

 

966 - Chrzest Polski

1000 - Zjazd w Gnieźnie

1138 - Podział Polski na dzielnice

1226 - Sprowadzenie Krzyżaków do Polski przez księcia mazowieckiego Konrada

1241 - Najazd Tatarów, bitwa pod Legnicą

1327 - Początek wojny z Zakonem Krzyżackim

1331 - Bitwa pod Płowcami, pokonanie Krzyżaków

1335 - Zjazd w Wyszehradzie monarchów Czech, Węgier i Polski w celu rozstrzygnięcia wojny z Krzyżakami

1343 - Zawarcie pokoju w Kaliszu

1385 - Unia polsko - litewska

1410 - Bitwa pod Grunwaldem

1411 - Pokój...

 
Nutriterapie

Grzyby w polskiej kuchni zajmują szczególne miejsce, nieodłącznie kojarząc się nam z magią wigilijnych potraw. Za ich największą zaletę uważa się smak i aromat, tymczasem… mało kto wie, że grzyby są źródłem wielu cennych składników, a ze względu na swoje właściwości prozdrowotne, powinny gościć na naszych stołach znacznie częściej niż raz do roku.

Lecznicza wartość grzybów

Lecznicze właściwości grzybów od wieków udokumentowane są w krajach azjatyckich, przede wszystkim w Chinach, Indiach, Japonii, ale także Malezji czy Korei. Jako ciekawostkę przytoczę fakt, że lakownica żółtawa, znana u nas bardziej pod łacińską nazwą...

 
WARTO ZWIEDZIĆ

Jedyna w Europie kopalnia kredy piszącej rozciąga się pod całą chełmską starówką. Nie wiadomo dokładnie, jak długie są podziemne chodniki - do niektórych może dotrzeć tylko specjalnie przeszkolona ekipa ratowników górniczych.

Niektóre źródła podają, że wielopoziomowe kredowe labirynty ciągną się nawet do oddalonego o 15 kilometrów Stołpia. Najstarsze z nich pochodzą nawet z XIII wieku.

Podobno w kredowych ścianach zostały ukryte książęce kosztowności i skarby chełmskich mieszczan, a w lochach pod dawnym ratuszem był nie tylko skarbiec, ale też więzienie, w którym śmiercią głodową ginęli skazańcy. Według legend,...

 
1 | 2 |
Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України